عقیده ابن قتیبه دینوری رحمه الله و رد بر شبهات اهل کلام درباره او
قال ابنُ قُتَيبةَ: (الأمَمُ كُلُّها -عربيُّها وعجَميُّها- تقولُ: إنَّ اللهَ تعالى في السَّماءِ، ما تُرِكَت على فِطَرِها، ولم تُنقَلْ عن ذلك بالتعليمِ، وفي الحديثِ: أنَّ رجلًا أتى رسولَ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم بأمَةٍ أعجميَّةٍ للعِتقِ، فقال لها رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم: ((أين اللهُ تعالى؟ فقالت: في السَّماءِ، قال: فمَن أنا؟ قالت: أنت رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم، فقال عليه الصَّلاةُ والسَّلامُ: هي مؤمنةٌ )) وأمَرَه بعِتقِها
ابن قتیبه رحمهالله میگوید:
«همه امتها، چه عرب و چه غیرعرب، میگویند: خداوند متعال در آسمان است؛ و این اعتقاد زمانی که انسانها بر فطرت خود باقی گذاشته شوند و از طریق آموزش از آن منحرف نشده باشند، در میان آنان وجود دارد.
و در حدیث آمده است که مردی کنیز غیرعربی را برای آزاد کردن نزد رسول خدا ﷺ آورد. رسول خدا ﷺ به او فرمود: «خداوند کجاست؟»
او گفت: «در آسمان.»
فرمود: «من چه کسی هستم؟»
گفت: «تو رسول خدا هستی.»
پس رسول خدا ﷺ فرمود: «او مؤمن است.» و به آن مرد دستور داد که او را آزاد کند.»
(تأويل مختلف الحديث) (ص: 395)
لکن شیعه واشاعره و امثال آنها کافر هستند به آنچه الله و رسولش علیه الصلاة والسلام فرموده اند
قسمت دوم
بعد از نقل کلام ابن قتیبه رحمه الله در اثبات علو حقیقی الله متعال ، شخصی پیامی از یک زندیق جهمی (که نمیدانم کیست) برایم فرستاده و ادعا کرده که ابن قتیبه مانند او یک جهمی اشعری یا ماتریدی است ، آیا این جهمی جاهل نه خودش بلکه مشایخش جرأت دارند که در اینباره مناظره صوتی یا تصویری داشته باشند ؟
آیا جرأت دارند و بیایند مناظره کننده تا ببینیم بر اساس منهج و کلام سلف صالح آیا اشاعره و ماتریدیه داخل بر جهمیه هستند یا خیر ؟ میدانید که حکم جهمیه چیست ؟ این لینک رو بخوانید که اقوال علمای مذاهب مختلف در تکفیر اشاعره و ماتریدیه است
https://t.me/Ahl_sounnat/408
فکر نکنم جرات مناظره داشته باشند ، سالهاست که جهمی بهروز عزیزی و زکریا حسینی و صوفی آیت و ... سپس اون یکی ماتریدی بلوچستان که آنقدر مجهول است حتی اسمش را هم نمیدانم از مناظره فرار کرده اند
چونکه میدونم جرأت مناظره را نخواهند کرد امشب یا فردا چند نقل قول دیگری از این قتیبه در بیان اهل سنت بودنش نقل خواهم کرد ، ان شاء الله
قسمت سوم
اما بنسبت این قتیبه رحمه الله چونکه میدونستم اون سپاهی جاسوس جرأت مناظره نداره به صورت خلاصه عقیده ابن قتیبه رحمه الله رو بیان میکنم و چندی از اقوال علما و اقوال خودش را نقل میکنم
جای تأسف داره که یک سپاهی جاسوس میاد و میگه این قتیبه در توحید الصفات بر عقیده شیعه بوده یعنی اهل کلام ، در صورتیکه ابن قتیبه صد در صد برعکس به مذهب تشبیه و مذهب کرامیه اتهام داده شده ، لکن با این وجود این فقط افتری است و ذهبی و غیرهم از او دفاع کرده اند ،
لکن مسأله اینه که این سپاهی جاسوس به جای اینکه مثلاً بگه تو رفتی از یک مشبه نقل کردی اومده میگه تو از ابن قتیبه نقل کردی که بر مذهب اهل کلام از شیعه و غیرهم است ، در صورتیکه ابن قتیبه نه بر مذهب مشبه است و نه اهل کلام .
ذهبی رحمه الله میگوید : «من در کتاب مشکل الحدیث از ابومحمد، چیزی ندیدهام که با روش اهل اثبات و حنابله، یعنی این دیدگاه که اخبار مربوط به صفات الهی را همانگونه که آمدهاند بپذیریم و آنها را تأویل نکنیم، مخالفت داشته باشد؛ پس خدا داناتر است.» سیر اعلام النبلاء
ابن تيميه رحمه الله میگوید: ابن قتیبه از کسانی است که خود را به مذهب احمد و اسحاق (ابن راهویه) منتسب میکرد و از مذاهب مشهور اهل سنت دفاع مینمود و در این زمینه آثار متعددی تألیف کرده است.
ابن قتیبه رحمهالله در کتاب الاختلاف في اللفظ، والرد على الجهمية والمشبهة، صفحه ۲۹، گفته است:
پس ما همانگونه میگوییم که خداوند فرموده و همانگونه که پیامبرش فرموده است، و سخنان او را نادیده نمیگیریم.
و آنچه را خداوند درباره خودش وصف کرده است، صرفاً به این دلیل که از تشبیه نفی میکنیم، انکار نمیکنیم.
اما نمیگوییم که کیفیت و چگونگی آن چگونه است.
و اگر از ما پرسیده شود، به همان مقدار از سخنان الهی بسنده میکنیم که او بیان کرده است و درباره آنچه بیان نکرده است، سکوت میکنیم .
دقت کنید صراحتا میگوید نمیگوییم کیفیت صفات چگونه است، چرا ؟ آیا چونکه کیفیت را انکار میکند ؟ قطعا خیر ، چونکه انکار کیفیت یعنی انکار وجود صفت ، انکار کیفیت و اثبات صفت یک تناقض آشکار است که انسان عاقل چنین چیزی به زبان نمیآورد، بلکه این قتیبه میگوید؛ و اگر از ما پرسیده شود، به همان مقدار از سخنان الهی بسنده میکنیم که او بیان کرده است و درباره آنچه بیان نکرده است، سکوت میکنیم (یعنی چونکه کیفیت صفات الله متعال در قرآن و سنت ذکر نشده است پس ما سکوت میکنیم چونکه نمیدانیم کیفیت صفات چگونه است و این عقیده اهل سنت است که بارها بیان کرده ام)
بلکه صراحتا میگوید که به خاطر شبهه تشبیه صفات الله را انکار نمیکنیم بلکه آنها را اثبات میکنیم
و در صفحه ۳۲ گفته است:
پس ما به نفخ و روح ایمان داریم و نمیگوییم که این امور چگونهاند.
زیرا بر ما واجب است که در بیان صفات خداوند، تا همان جایی پیش برویم که او صفات خود را بیان کرده یا رسول او صلی الله علیه وسلم صفات او را بیان کرده است.
و لفظ را از معنایی که عرب آن را میشناسد و برای آن به کار میبرد، خارج نمیکنیم و درباره آنچه فراتر از این است، سکوت میکنیم.
اثبات معنا را بر اساس لغت عرب میکند و کیفیت را تفویض میکند و این دقیقا مذهب اهل سنت است
و در صفحه ۴۵ گفته است:»
هنگامی که گروهی از مردم در نفی صفات الهی زیادهروی کردند، گروهی دیگر در مقابل آنان به اثبات تشبیه پرداختند.
آنان به تشبیه محض و قائل شدن به جهتها و حدود برای خداوند معتقد شدند.
هر دو گروه دچار خطا شدند.
و خداوند میانهروی را جایگاه عدالت قرار داده و از غلو و زیادهروی حتی در امور دینی، چه رسد به صفات الهی، نهی کرده است.
و خداوند ما را از اندیشیدن درباره اینکه ذات و صفات او چگونه بوده و چگونه (امور را) تقدیر کرده و چگونه (مخلوقات را) آفریده است، معاف داشته است.
و ما را به چیزی که در سرشت و توانایی ما قرار نداده، مکلف نکرده است.
و سخن درست و عادلانه درباره این اخبار آن است که به آنچه از آنها با نقل افراد مورد اعتماد ثابت شده است، ایمان بیاوریم.
پس به رؤیت، تجلی، عجب، نزول او به آسمان، استوای او بر عرش، نفس و دو دست او ایمان میآوریم.
دون اینکه برای هیچیک از این صفات، کیفیت یا حد و اندازهای بیان کنیم.
و نیز آنچه در نصوص وارد نشده است، بر اساس آنچه وارد شده، قیاس نمیکنیم.
و امیدواریم که در این سخن و اعتقاد، به خواست خداوند، در فردای قیامت بر راه نجات باشیم . اه
در اینجا دوباره صراحتا اثبات صفات خدای متعال از استوا ونزول ، وتجلی و یدین و عجب و سائر صفات را میکند و چگونگی آنها را به الله متعال واگذار میکند ،
و مسأله حد رو بارها بیان کرده ام ، کسانیکه اثبات حد را برای الله متعال میکنند منظورشان این است که الله متعال در داخل مخلوقاتش نیست بلکه حدی بین او و بین مخلوقاتش وجود دارد و این عقیده همه اهل سنت است بدون استثنا لکن بعضی لفظ حد را بکار میبرند
و بعضی به اینکه الله بر بالای عرش است اکتفا میکنند ، البته سخن ابن قتیبه در اینجا منظور حد قرار دادن مثلاً برای یدین الله متعال است میگوید که ما برای آن حد و اندازه قرار نمیدهم و این سخنش قطعا حق است لکن من مسأله حد رو برای توضیح بیشتر بیان کردم
میدونید خنده دار از کار اون سپاهی جاسوس چیه؟ اومده بود قسمت آخر سخن ابن قتیبه رو قطع کرده بود و از سیاق جمله خارج کرده بود که اعضای بیچاره کانالش رو فریب بده ، لکن با نقل کامل سخنش دیگه مسأله واضح و روشن شد ، و اگر این سپاهی کمی عقل داشت اصلا اسم ابن قتیبه رو نمی آورد چونکه بر اساس مذهب شیعه و سائر اهل کلام ابن
قتیبه یک مجسم است ، و طبعا چونکه مذهب اهل کلام باطل است والا این قتیبه اهل سنت است (هرچند معصوم نیست و مانند علمای متبحر مثل امام احمد و ابن مهدی و سفیان الثوری و امثال آنها نیست )
بلکه ذهبی در کتاب العلو برای اثبات علو حقیقی الله متعال از یکی از کسانیکه نقل میکند ابن قتیبه است، ذهبی میگوید: امام دانشمند، ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری ـ صاحب تألیفات مشهور ـ در کتاب مختلف الحدیث گفته است:
ما درباره سخن خداوند متعال که میفرماید: (هیچ نجوا و گفتوگوی محرمانهای میان سه نفر نیست، مگر اینکه او چهارمین آنهاست)،
میگوییم که منظور این است که خداوند با آنان است و از آنچه انجام میدهند آگاهی دارد.
همانگونه که شخصی به فرد دیگری که قصد سفر به سرزمینی دور را دارد میگوید: مراقب کوتاهی باش، زیرا من با تو هستم، و منظورش این است که هیچ کوتاهی تو از من پنهان نمیماند.
و چگونه برای کسی جایز است که بگوید خداوند سبحان در همه مکانهاست و در آنها حلول کرده است، در حالی که خداوند فرموده است: «الرحمن بر عرش استوا یافت»؟
«و همچنین فرموده است: «سخن پاک به سوی او بالا میرود»؛ پس چگونه چیزی به سوی او بالا میرود، در حالی که او همراه آن است؟
و چگونه فرشتگان و روح به سوی او عروج میکنند، در حالی که او همراه آنان است؟
او گفت: اگر این افراد به فطرت خود و آنچه در وجودشان از شناخت آفریدگار سرشته شده است، بازمیگشتند، میدانستند که خداوند عزوجل العلي (یعنی کسیکه بالای او چیزی نیست) و الاعلی (بالاتر از هر بالایی) است.
و میدانستند که دستها هنگام دعا به سوی او بالا برده میشوند.
و همه ملتها، چه عرب و چه غیرعرب، میگویند که خداوند در آسمان است مادام که بر فطرت خود رها شوند .(یعنی فطرت آنها توسط تحریفات شیعه و امثال آنها تغییر نکرده باشد)
ابوطاهر سلفی گفته است: «ابن قتیبه از افراد مورد اعتماد و از اهل سنت است.
ابن تیمیه میگوید: گفته میشود که او( ابن قتیبه) برای اهل سنت، همانند جاحظ برای معتزله است؛ زیرا او سخنگوی اهل سنت است، همانگونه که جاحظ سخنگوی معتزله بود.
مجموع الفتاوی، جلد ۱۷، صفحه ۳۹۱
نظرات
ارسال یک نظر